Na rzece Łasicy, jednej z najważniejszych osi hydrologicznych Kampinoskiego Parku Narodowego, powstało pierwsze bystrze. Inwestycja jest jednym z wielu elementów projektu, który ma spowolnić wysychanie puszczańskich bagien.
Choć na pierwszy rzut oka bystrze wygląda jak niepozorna pryzma kamieni i żwiru, jest to konstrukcja zaprojektowana z dużą precyzją. Zrezygnowano z betonu i sztucznych umocnień na rzecz rozwiązań możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych. Dobór wielkości kamieni, frakcji żwiru oraz kształtu obiektu ma zapewnić trwałość, ograniczoną przepuszczalność i stabilność przy różnych przepływach wody.
Bystrze pełni kilka funkcji jednocześnie. Po pierwsze, stabilizuje poziom wód na przyległych mokradłach, które są kluczowe dla funkcjonowania ekosystemów Puszczy Kampinoskiej. Dotychczas po intensywnych opadach lub wiosennych wezbraniach woda szybko odpływała z parku prostymi, uregulowanymi kanałami. Teraz odpływ ma być spowolniony i uruchamiany dopiero wtedy, gdy mokradła rzeczywiście się napełnią.
Po drugie, bystrze poprawia warunki przyrodnicze w samym cieku. Płytka woda i turbulentny przepływ sprzyjają naturalnemu natlenianiu, co ma szczególne znaczenie latem, w okresach niskich stanów wód i ryzyka przyduchy. Konstrukcja została też zaprojektowana tak, aby nie blokować migracji ryb i innych organizmów wodnych. Łagodne spadki oraz większe kamienie rozbijające nurt tworzą miejsca odpoczynku dla wędrujących zwierząt.
Paradoksalnie, mimo że słowo „bystrze” kojarzy się z szybkim nurtem, jego głównym zadaniem jest właśnie spowalnianie odpływu wody w skali całego systemu bagiennego. Obecnie, przy trwającej suszy, woda w Łasicy miejscami niemal stoi, ale na samym bystrzu osiąga prędkość bliską 1 m/s i płynie wąskim, środkowym obniżeniem. Przy wyższych stanach wód ma rozlewać się na całą szerokość konstrukcji.
To pierwsze takie rozwiązanie na Łasicy i jednocześnie test w praktyce, czy naturalne, „miękkie” metody retencji rzeczywiście pomogą zatrzymać wodę w Kampinoskim Parku Narodowym. Jeśli się sprawdzą, bystrza mogą stać się jednym z ważniejszych narzędzi odbudowy kampinoskich mokradeł.
Inwestycja została zrealizowana w ramach projektu „Kampinoskie Bagna 2”, prowadzonego przez dyrekcję KPN we współpracy z Regionalnym Centrum Ekologicznym REC Polska. Łączna wartość przedsięwzięcia to blisko 25 mln zł.
na podstawie postu KPN na Facebooku
