Nowoczesne technologie pomogą chronić kampinoskie mokradła?

Do walki o poprawę kondycji bagien w Kampinoskim Parku Narodowym być może już wkrótce zaangażowane zostaną nowoczesne technologie satelitarne i komputerowe. Takie jest założenie projektu LIFE Space4Retention, dla którego we wrześniu złożono do Komisji Europejskiej wniosek o dofinansowanie.

Celem inicjatywy jest opracowanie i wdrożenie nowoczesnych rozwiązań, które usprawnią zarządzanie zasobami wodnymi w Polsce, z wykorzystaniem technologii satelitarnych, dronów i systemów monitoringu online.

Projekt rozwija system wspomagania decyzji DSS „Retencja”, integrujący dane satelitarne, modele hydrologiczne, ekologiczne i ekonomiczne. Narzędzie ma wspierać instytucje odpowiedzialne za gospodarowanie wodami – w tym jednostki Wód Polskich, parki narodowe, regionalne dyrekcje ochrony środowiska oraz samorządy – w podejmowaniu decyzji dotyczących retencji, zarządzania ciekami oraz ochrony ekosystemów wodnych. System umożliwi m.in. bieżące śledzenie sytuacji wodnej w ciekach i zlewniach, monitorowanie wilgotności gleby i stanu siedlisk, a także analizę emisji gazów cieplarnianych.

Wersja pilotażowa DSS „Retencja” zostanie przetestowana na pięciu obszarach – w tym w Kampinoskim i Narwiańskim Parku Narodowym oraz na terenach wskazanych przez Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej w Warszawie i Białymstoku. Oczekiwanym efektem jest poprawa retencji wody poprzez bardziej precyzyjne zarządzanie urządzeniami hydrotechnicznymi, identyfikację miejsc do wdrażania nowych rozwiązań technicznych i przyrodniczych (NbS – Nature-based Solutions), a w konsekwencji – wsparcie procesów renaturyzacji ekosystemów wodnych.

Projekt przewiduje także szeroką współpracę z lokalnymi społecznościami. Na etapie przygotowania i wdrażania systemu planowane są warsztaty i spotkania partycypacyjne, które pozwolą uwzględnić lokalne potrzeby i wspólnie wypracować najlepsze metody gospodarowania wodą.

W realizację przedsięwzięcia zaangażowani są: Regionalne Centrum Ekologiczne, Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Włoski Instytut Nauk Geologicznych i Zasobów Ziemi, Kampinoski i Narwiański Park Narodowy oraz Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej w Warszawie i Białymstoku.

Jeśli projekt uzyska finansowanie, jego efekty mają przyczynić się do poprawy zarządzania na około 2500 jazach i 8000 km rzek w zlewniach RZGW Warszawa i RZGW Białystok, a także do zwiększenia retencji wód na obszarach pilotażowych do czerwca 2031 roku.