Kościoły i kaplice

Oczywiście niemal w każdym regionie naszego kraju kościoły stanowią najważniejsze atrakcje architektoniczne. Nie inaczej jest w przypadku Puszczy Kampinoskiej oraz okolic. Nadmienić jednak należy, że w tym regionie można wypatrzyć wartościowe perełki wyjątkowe nie tylko w skali Mazowsza, ale nawet całej Polski.

Spis treści

Kampinoska kapliczka
Kampinoska kapliczka

O ile kościołów nie sposób przeoczyć, tak kampinoskie kapliczki potrafią być skrzętnie ukryte przed wzrokiem wędrowców. Wiele z nich to pozostałości po czasach, gdy w Puszczy było sporo osad rolniczych, dziś już wykupionych przez park narodowy. Dlatego lokalizacja niektórych z nich może być nie lada zaskoczeniem.

Drewniany kościół w Kampinosie

Tuż przy głównej drodze w Kampinosie stoi niepozorna, choć bardzo ciekawa świątynia – drewniany kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wzniesiono go w latach 1773-1782, używając drobnosłoistych sosen kampinoskich. Z zewnątrz warto w nim zwrócić uwagę na fasadę, która powtarza charakterystyczne na budowli murowanych elementy architektury barokowej, a po części także klasycystycznej. Dodajmy, że sama parafia jest znacznie starsza niż kościół i została erygowana jeszcze w 1370 roku, gdy miejscowość ta była zwana Białym Miastem. Spacerując koło świątyni, zwróćmy uwagę na mogiły żołnierzy z powstania styczniowego oraz II wojny światowej.

Drewniany kościół w Kampinosie

Jak dotrzeć? Kościół znajduje się tuż obok drogi wojewódzkiej 580 Warszawa – Sochaczew, niedaleko skwerku. Z Leszna dojeżdża tu autobus L29. Znajduje się tu również węzeł szlaków: niebieskiego (do Zamczyska i Leszna) i żółtego (Posada Cisowe).

Klasztor Kapucynów w Zakroczymiu

Ten zespół klasztorny wzniesiony w latach 1757-1765 składa się z barokowego kościoła św. Wawrzyńca i przyległego klasztoru. W historii zapisał się m.in. jako miejsce obrad rządu i sejmu powstańczego podczas powstania listopadowego. Dziś miejsce znane jest przede wszystkim jako ośrodek, w którym pomocy szukają alkoholicy.

Jak dotrzeć? Zespół znajduje się przy ul. Honorata Koźmińskiego, zaraz po skręcie z trasy na Płock.

Kościół farny w Zakroczymiu

Nieco poniżej klasztoru kapucynów znajdziemy kościół farny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Był on wznoszony etapami od I połowy XVI wieku i łączy styl gotycki z renesansowym. Zbudowany z cegły z dodatkiem kamieni polnych, kul armatnich i koła młyńskiego.

Jak dotrzeć? Kościół znajduje się nieco poniżej rynku, który – swoją drogą – też jest ciekawą atrakcją tego miasteczka, które ongiś było przecież jedną z najważniejszych miejscowości Mazowsza.

Kościół obronny w Brochowie

Jedna z najwspanialszych atrakcji architektonicznych w okolicy Puszczy Kampinoskiej. Jest to ceglany kościół obronny wzniesiony w latach 1551-1561, pierwotnie w stylu gotyckim, ale w 1655 roku przebudowano go na styl renesansowy. Charakter obronny podkreślają trzy wieże, ceglane obwarowania oraz resztki fosy od strony Bzury (zresztą bardzo fotogeniczne). Co ciekawe, te jego cechy nigdy nie zostały wykorzystane w żadnym konflikcie zbrojnym. Inną ciekawostką jest to, że to właśnie w tym miejscu został ochrzczony Fryderyk Chopin (w 1810 r.), a cztery lata wcześniej jego rodzice wzięli tu ślub. Dodajmy, że Brochów jest bardzo starą miejscowością, wzmiankowaną jeszcze w XII wieku.

Kościół obronny w Brochowie
Kościół obronny w Brochowie

Jak dotrzeć? Z Sochaczewa należy jechać DW 705, a następnie po kilku kilometrach skręcić na zachód. Dojeżdżają tu również PKS-y. Bieg kończą tu szlaki czerwony (z Dziekanowa Leśnego) i niebieski (z Famułek Brochowskich) oraz przebiega tędy Kampinoski Szlak Rowerowy.

Kościół w Lipkowie

Uroczo położony na skraju lasu klasycystyczny, choć zaniedbany kościół pw. św. Rocha. Budowa świątyni rozpoczęła się w 1792 roku. Tuż obok znajdują się pozostałości parku oraz dworek (również w stylu klasycystycznym). Początkowo mieszkał tu Paschalis Jakubowicz, który otworzył tu manufakturę słynnych w owym czasie lipkowskich pasów kontuszowych. Dziś znajduje się tu plebania. Jako ciekawostkę warto dodać, że w Lipkowie często bywał Henryk Sienkiewicz. Umieścił on tu nawet akcję powieści „Ogniem i Mieczem”. To właśnie w Lipkowie miał się odbyć pojedynek Bochuna z Wołodyjowskim. W 2018 roku wybudowano nawet pomnik przypominający o tym fragmencie powieści.

Jak dotrzeć? Ze Starych Babic dojdziemy ul. H. Sienkiewicza. Dociera tu również autobus 714 oraz przechodzi szlak niebieski (Łomianki – Janów) oraz Kampinoski Szlak Rowerowy. W pobliżu spora polana rekreacyjna z parkingiem.

Kościół w Łomnej

Klasycystyczna świątynia pw. św. Mikołaja zaprojektowana przez Henryka Macroniego i wybudowana w 1872 roku. Choć wzniesiono ją dość późno, warto mieć na uwadze, że Łomna już od wieków funkcjonowała jako wieś kościelna. Pierwsze wzmianki o tym pochodzą jeszcze z 1254 roku. Świadczy o tym również nazwa drogi (Droga Kościelna), która wiedzie z Janówka przez Palmiry do Łomnej.

Jak dotrzeć? Do kościoła należy odbić około kilometr z drogi krajowej nr 7 (na Gdańsk). Dojeżdża tu także autobus 750.

Kościół w Starych Babicach

Nad okolicznymi żyznymi polami góruje barokowy kościół pw. Wniebowzięcia NMP. Wzniesiono go w 1728 roku, a rozbudowano w latach 1889-1902. Co ciekawe, wieżę dobudowano w latach 1925-1926.

Kościół w Starych Babicach
Kościół w Starych Babicach

Jak dotrzeć? Kościół znajduje się tuż przy rynku, gdzie zatrzymują się autobusy 712, 714, 719 oraz 729.

Kościół w Zaborowie

Kościół klasycystyczny pw. św. Anny wybudowany w 1792 r. Inicjatorami jego powstania była rodzina Izbińskich, która w XVIII przejęła tutejszy majątek od rodu Zaborowskich, od którego wzięła się nazwa miejscowości. Sama parafia istnieje tu najprawdopodobniej od XIV lub XV wieku.

Jak dotrzeć? Kościół znajduje się przy głównym skrzyżowaniu we wsi, przy drodze wojewódzkiej 580 Warszawa – Sochaczew. Dojeżdża tu autobus 719 oraz dochodzi szlak niebieski (Łomianki – Leszno) oraz Kampinoski Szlak Rowerowy.

Kościół w Lesznie

Kościół wybudowany w 1898 roku w popularnym wówczas stylu neogotyckim. W środku warto zwrócić uwagę na obraz św. Antoniego Padewskiego namalowany w 1689 roku. Jest tu też malunek Matki Boskiej Łaskawej z 1737 roku.

Jak dotrzeć? Wejście do kościoła znajduje się obok głównego skrzyżowania we wsi, na przecięciu się dróg wojewódzkich 579 (Grodzisk Mazowiecki – Kazuń) oraz 580 (Warszawa – Sochaczew). Dojeżdża tu autobus 719 oraz PKS-y z Grodziska, a także dochodzą szlaki: żółty (Truskaw – Leoncin), niebieski (Łomianki – Kampinos) oraz Kampinoski Szlak Rowerowy.

Opactwo w Czerwińsku nad Wisłą

Nie tylko opactwo, ale i sama miejscowość są jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych Mazowsza. Tutejszy klasztor kanoników regularnych został założony jeszcze w XII wieku. Głównym elementem kompleksu jest Bazylika Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Choć jego romańska bryła pochodzi z drugiej ćwierci XII w., to był on poddawany wielu przebudowom, której efektem są elementy gotyckie oraz barokowe. Z elementów romańskich warto zwrócić uwagę chociażby na portal oraz freski w południowej kaplicy świątyni.

Czerwińsk nad Wisłą - kościół romański
Czerwińsk nad Wisłą – kościół romański

Dodajmy, że kościół ten był świadkiem wielu historycznych wydarzeń, chociażby przemarszu wojsk Jagiełły na Grunwald, które przeprawiły się przez Wisłę po moście łyżwowym właśnie w Czerwińsku. Jeśli mamy wolne kilka minut, warto je poświęcić na spacer po wsi – położenie tuż nad Wisłą na stromej skarpie oraz stare drewniane chałupy tworzą niepowtarzalny klimat, rzadko spotykany już na Mazowszu.

Czerwińsk nad Wisłą - tradycyjna lokalna zabudowa
Czerwińsk nad Wisłą – tradycyjna lokalna zabudowa

Jak dotrzeć? Do wsi można dojechać, kierując się z Warszawy drogą krajową na Płock. Dochodzą tu również PKS-y. Od strony Puszczy Kampinoskiej można się również dostać przez most w Wyszogrodzie. Ponoć czasem istnieje także możliwość przeprawienia się łodzią przez Wisłę wprost do Śladowa, skąd dalej biegnie szlak do Puszczy.

Dawny zbór w Secyminie

Więcej na stronie o Olendrach

Kaplica Trębickich

Zdewastowana kaplica grobowa i mauzoleum Trębickich. Pochowany tu w 1834 roku Antonii Trębicki to ciekawa postać pod wieloma względami. Był posłem i protegowanym króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Po rozbiorach próbował zaś wcielać w Łomnej nowoczesne rozwiązania w rolnictwie.

Jak dotrzeć? Kaplica jest ukryta w zaroślach – trafimy do niej, idąc od kościoła w Łomnej w dół, w kierunku Wisły.