Na Kanale Zaborowskim trwa budowa ostatniego z ośmiu obiektów, które mają pomóc w zatrzymywaniu wody na terenie Puszczy Kampinoskiej. Większość zaplanowanych prac na tym cieku jest już zaawansowana, a część nowych budowli można zobaczyć bezpośrednio ze szlaków turystycznych.
Prace prowadzone są w ramach projektu „Kampinoskie Bagna”, realizowanego na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego. Jak poinformowało Regionalne Centrum Ekologiczne REC Polska, współpracujące z Parkiem przy tym przedsięwzięciu, zasadnicza część robót związanych z budową urządzeń piętrzących powoli zbliża się do końca.
W poprzednim sezonie, obejmującym okres od jesieni 2025 do wiosny 2026 roku, wykonano cztery planowane bystrza na Łasicy oraz pierwsze na Kanale Zaborowskim. Po przerwie związanej z sezonem lęgowym ptaków, w sierpniu 2026 roku roboty wznowiono, koncentrując się na tym drugim cieku. Obecnie powstaje tam ostatnie z ośmiu zaplanowanych przetamowań na odcinku między Zaborowem Leśnym a Roztoką.
Na Kanale Zaborowskim zastosowano kilka rodzajów konstrukcji. Oprócz kamiennych bystrzy, podobnych do tych wykonanych wcześniej na Łasicy, odtworzono piętrzenie szandorowe przy przepuście w Zaborowie Leśnym. W miejscach trudno dostępnych, do których nie można było dowieźć kamienia, powstają natomiast konstrukcje ziemno-faszynowe, wykorzystujące między innymi gałęzie i inne materiały roślinne.
Część nowych obiektów można obejrzeć podczas wycieczek po Puszczy. Są one widoczne między innymi w Zaborowie Leśnym, na Ławach, przy żółtym szlaku w okolicy Debeł oraz w Roztoce – w pobliżu parkingu i na końcu ścieżki dydaktycznej.
Realizatorzy projektu zwracają uwagę, że mimo trwającej suszy i bardzo niskiego poziomu wody w wielu miejscach kanałów, sytuacja zaczyna się stopniowo poprawiać. Liczą przy tym, że wykonane urządzenia pozwolą w przyszłości ograniczyć odpływ wody i złagodzić skutki okresów bezdeszczowych.
Czym jest projekt „Kampinoskie Bagna”?
„Kampinoskie Bagna” to przedsięwzięcie, którego głównym celem jest ochrona i odtwarzanie mokradeł Puszczy Kampinoskiej. Jego realizacja jest odpowiedzią na zmiany stosunków wodnych spowodowane przede wszystkim wieloletnimi pracami melioracyjnymi. Rozbudowana od połowy XIX wieku sieć kanałów i rowów odwadniających doprowadziła do obniżenia poziomu wód gruntowych, przyspieszenia odpływu wody z puszczy i stopniowego przesuszania siedlisk bagiennych. W konsekwencji pogorszyły się również warunki życia wielu gatunków roślin i zwierząt związanych z mokradłami.
Obecnie realizowana jest druga edycja przedsięwzięcia – „Kampinoskie Bagna II”, znana również pod nazwą Kampinos WetLIFE. Projekt rozpoczął się w 2020 roku i obejmuje między innymi tereny wzdłuż zachodniego odcinka Łasicy oraz Kanału Zaborowskiego. Jednym z jego najważniejszych założeń jest ograniczenie odwadniającego oddziaływania głównych kanałów poprzez budowę urządzeń piętrzących i renaturyzację wybranych odcinków cieków. Dzięki temu woda ma dłużej pozostawać na terenach mokradłowych, a jej obieg ma w większym stopniu przypominać naturalne procesy hydrologiczne.
Przedsięwzięcie nie ogranicza się jednak do gospodarki wodnej. Zaplanowano również między innymi odtwarzanie oczek wodnych, ochronę i odtwarzanie siedlisk łąkowych, zwalczanie gatunków inwazyjnych, budowę platform gniazdowych dla ptaków oraz działania na rzecz zagrożonych gatunków bezkręgowców i płazów. Projekt realizowany jest przez Kampinoski Park Narodowy we współpracy z REC Polska, Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego i Samorządem Województwa Mazowieckiego. Finansowanie pochodzi między innymi z unijnego programu LIFE oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Przygotowano na podstawie materiałów REC Polska
